Polonya'da TürklerPolonya vatandaşlığında değişiklik geliyor
"Vatandaşlık için gereken süre 10 yıla çıkıyormuş, doğru mu? Şimdi başvursam eski kurallar mı geçerli?"
Bu konu 2025'in sonundan beri Polonya gündeminde ve doğrudan seni ilgilendiriyor. Ancak ortada dolaşan bilgilerin çoğu eksik ya da yanlış. Olduğu gibi anlatalım: ne kesinleşti, ne henüz taslak.
Şu an yürürlükteki kural değişmedi — vatandaşlık için genel şart, kalıcı oturuma dayalı belirli bir kesintisiz ikamet süresi ve B1 düzeyinde Lehçe. ★ Ancak süreyi ve şartları ağırlaştıran birden fazla yasa taslağı parlamentoda görüşülüyor. Henüz hiçbiri kesinleşmiş değil. ★ En önemli pratik sonuç: taslaklar yasalaşırsa, değişiklikten önce başvuranların mevcut (daha uygun) kurallar kapsamında kalması bekleniyor. ★ Yani şartları taşıyorsan, beklemek aleyhine olabilir.
Tam olarak ne değişmesi öneriliyor?
Ortada birden fazla taslak var ve karıştırılıyor. Bulabildiğimiz kadarıyla: ★
- Cumhurbaşkanı teklifi: Kalıcı oturuma/AB uzun dönem statüsüne dayalı kesintisiz ikamet süresini 3 yıldan 10 yıla çıkarmayı öneriyor.
- İçişleri Bakanlığı yaklaşımı: Süreyi 8 yıla çıkarmayı öneriyor (3 yıl geçici + 5 yıl kalıcı oturum) ve dört sütunlu bir model getiriyor: ikamet süresi, devlete bağlılık, vatandaşlık sınavı ve vergi mukimliği.
- Ana muhalefet (PiS) teklifi: 10 yıllık ikamet, düzenli gelir şartı ve C1 düzeyinde daha ağır bir Lehçe sınavı öneriyor.
Bunlar öneri.Hangisinin, ne zaman, hangi hâliyle yasalaşacağı belli değil. Bir taslak Ocak'ta mecliste yeterli desteği bulamadı. ★
Vatandaşlık sınavı gelecek mi?
Öneriler arasında vatandaşlık sınavı var. Bulabildiğimiz bilgiye göre önerilen sınav; Lehçe yeterliliği, Polonya tarihi, kültürü, siyasi sistemi ve güncel gelişmeler üzerine çoktan seçmeli ve açık uçlu sorular içeriyor, yılda iki kez yapılması planlanıyor. ★
Ayrıca bir bağlılık beyanı (sadakat yemini) imzalama şartı da öneriler arasında. ★ Tekrar: bunlar henüz yürürlükte değil.
Kalıcı oturum süresi de değişiyor mu?
Evet, öneriler kalıcı oturumu da kapsıyor. Bir öneriye göre kalıcı oturuma dayalı ikamet süresi 3 yıldan 5 yıla çıkarılacak ve bu süre boyunca Polonya'da vergi mukimiolma şartı aranacak. ★ Bu, "kalıcı oturum aldım, 3 yıl sonra vatandaşlığa başvururum" planını değiştirebilir. Kalıcı oturum ile vatandaşlığın bugünkü farkını ayrı yazımızda ele aldık.
Şu an yürürlükteki kural ne?
Karışıklığı önlemek için bugünkü genel çerçeve: ★
- Kalıcı oturum için genellikle 5 yıl kesintisiz yasal ikamet aranıyor (bazı durumlarda daha kısa).
- Kalıcı oturum sonrası belirli bir süre geçince vatandaşlığa başvurulabiliyor.
- Her durumda en az B1 Lehçe isteniyor.
- Polonya vatandaşıyla evlilikte farklı (daha kısa) süreler geçerli.
Bu şartlar taslaklar yasalaşana kadar geçerli. Kendi durumunun tam olarak hangi maddeye girdiğini bir uzmanla netleştir.
Bu neden şimdi gündemde?
Arka planda Polonya'nın göç politikasındaki genel sıkılaşma var. 2024'te yeni bir göç stratejisi kabul edildi ve 2026'da bunu tamamlayan bir ulusal entegrasyon stratejisi açıklanacağı bildirildi. ★
Vatandaşlık vermede "otomatikliği" sona erdirip kişinin Polonya toplumuyla gerçek bağını değerlendiren bir modele geçmek. ★ Karşılaştırma olarak İtalya ve Avusturya'nın 10 yıl, Almanya ve Fransa'nın 5 yıl ikamet istediği belirtiliyor. ★
Ne yapmalısın
- 1Kendi ikamet süreni ve statünü net olarak hesapla — geçici mi, kalıcı mı, kaç yıl oldu?
- 2Şartları hâlihazırda taşıyorsan, bir uzmanla başvuru zamanlamasını konuş. Değişiklikten önce başvuranların mevcut kurallar kapsamında kalması bekleniyor.
- 3B1 Lehçe belgeni tamamla — hangi taslak geçerse geçsin dil şartı kalıcı. Sürecin detaylarını ayrı yazımızda anlattık.
- 4Taslakların durumunu resmî kaynaklardan takip et; sosyal medyadaki "kesinleşti" iddialarına güvenme.
Doğrulaman gerekenler
- ★ Taslakların güncel durumu (yasalaştı mı, hangi hâliyle?)
- ★ Kendi statüne göre yürürlükteki güncel ikamet süresi
- ★ Değişiklik geçerse geçiş hükümleri (başvuru tarihine göre hangi kural geçerli)
- ★ Evlilik, Karta Polaka gibi özel durumların ayrı süreleri
Bu yazı hukuki tavsiye değildir. Aktarılan değişikliklerin çoğu henüz taslak hâlindedir. Vatandaşlık her dosyada bireysel değerlendirilir. Karar vermeden önce bir göçmenlik avukatına danış ve güncel durumu resmî kaynaktan teyit et.